Deloitte, klasik Y ve Z Nesli Araştırması’nın 2022 sonuçlarını yayımladı. Bu yıl 11’incisi yayımlanan araştırma; gençlerin tükenmişlik hissi ve finansal korkularla çaba içinde olduğunu ortaya koydu. Ortalarında Türkiye’nin de olduğu 46 ülkede, 23 bini aşkın katılımcıyla gerçekleştirilen anketlerin sonuçlarına nazaran sürdürülebilirliği destekleyen seçimler ve çevresel hareketler Y ve Z Jenerasyonu için hala kıymetli öncelikler.
Araştırmaya nazaran çalışma hayatındaki yoğunluk ve artan talepler nedeniyle Y ve Z Kuşağı’nın büyük kısmı tükenmişlik hissi içerisinde. Araştırmaya Türkiye’den katılan Y ve Z Kuşağı’nın finansal tasaları, globaldeki ortalamalara nazaran daha yüksek. Türkiye’dekiler hissettikleri gerilim açısından da küresel ortalamanın üzerindeler.
Deloitte, bu yıl 11’incisini yayımladığı 2022 Y ve Z Jenerasyonu Araştırması’nın sonuçlarını açıkladı. Türkiye dahil toplam 46 ülkede Y Kuşağı’ndan 8 bin 412, Z Kuşağı’ndan da 14 bin 808 kişi ile gerçekleştirilen araştırma sonuçları; gençlerin hayat maliyeti, iklim değişikliği, gelir dağılımı eşitsizliği, jeopolitik çatışmalar konusunda telaşlı olmalarına rağmen, olumlu toplumsal değişimleri yönlendirmeye kararlı olduklarını ortaya koydu. Araştırmaya nazaran Y ve Z Nesli bununla birlikte, finansal telaş, iş/yaşam istikrarı eksikliği ve daima yüksek gerilim düzeyleri üzere günlük ömür zorluklarıyla uğraş ediyorlar. Araştırmaya Türkiye’den katılan Y ve Z Jenerasyonu, bilhassa finansal mevzulardaki tasaları ve gerilim düzeyleriyle globaldeki yaşıtlarını geride bıraktı.
Araştırmayı pahalandıran Deloitte Türkiye İnsan İdaresi Hizmetleri Önderi Cem Sezgin; artan ömür maliyetlerinin Y ve Z jenerasyonları için en büyük telaş sebebi olduğunu vurguladı. Yüksek enflasyon düzeyleri göz önüne alındığında bu telaşların anlaşılır olduğunu belirten Sezgin, Y ve Z nesillerinin para tasarrufu ve birikim yapabilecekleri esnek çalışma sistemine geçmek için açık bir talebi olduğunu da belirtti.
Araştırmadan öne çıkan satırbaşları şöyle:
– Ankete nazaran bu sene Y ve Z Jenerasyonu en büyük kaygıları olarak ömür maliyetlerini görüyorlar. Dikkat cazibeli bir biçimde iştirakçilerin kıymetli bir kısmı ise siyasi istikrarsızlığı, savaşı ve ülkeler ortasındaki çatışmaları en büyük tasaları ortasında belirtiyor.
– Z Kuşağı’nın yüzde 46’sı ve Y Kuşağı’nın yüzde 47’si yalnızca aldıkları maaş ile geçiniyor ve masraflarını karşılayamayacaklarından tasa ediyor. Birebir vakitte Z Kuşağı’nın yüzde 72’si ve Y Kuşağı’nın yüzde 77’si, ülkelerindeki zenginlik ve yoksulluk ortasındaki uçurumun giderek arttığını belirtiyor.
– Bu finansal meseleler nedeniyle birçok Y ve Z Nesli çalışma modellerini yine tanımlıyor. Z Kuşağı’nın yüzde 43’ü ve Y Kuşağı’nın yüzde 33’ü ikinci bir yarı yahut tam vakitli ek işte çalışıyor.
– Türkiye’deki Y ve Z Kuşağı’nın finansal kaygıları, globaldeki ortalamalara nazaran yüksek seyrediyor. Z Kuşağı’nın yüzde 28’i, Y Kuşağı’nın ise yalnızca yüzde 30’u kendilerini mali açıdan inançta hissettiklerini belirtiyor.
İşten ayrılmayı düşünüyorlar
– İşe bağlılık bir evvelki yıla nazaran biraz artsa da, Z Kuşağı’nın yüzde 40’ı ve Y Kuşağı’nın yaklaşık yüzde 25’i, iki yıl içinde işlerini bırakmak istiyor, bunların da yaklaşık üçte biri, öteki bir iş bulmadan ayrılmayı düşünüyor.
– Z Kuşağı’nın ve Y Kuşağı’nın son iki yılda mevcut konumlarını bırakmasının bir numaralı nedeni maaşlar. Birebir vakitte bir patron seçerken iş/yaşam istikrarı oluşturmak ve öğrenme/gelişim fırsatlarını kıymetlendirmek de en kıymetli öncelikleri ortasında.
– Ankete nazaran Y ve Z Kuşağı’nın kıymet verdiği bir diğer bahis ise işyerlerinin ve misyon tariflerinin kendi kıymetleriyle uyuşması. Patronlarının toplumsal ve çevresel hususlara ait tavırlarından şad olanların birebir işte beş yıldan fazla kalmak isteme olasılıkları daha yüksek görünüyor.
– Bunlara ek olarak daha esnek çalışma için açık bir talep var. Z Kuşağı’nın yüzde 49’u ve Y Kuşağı’nın yüzde 45’i kısmen de olsa uzaktan çalışıyor, yüzde 75’i ise bunun tercih ettikleri çalışma hali olacağını söz ediyor. Tasarruf yapabilmek, ilgilendikleri öbür şeyler için vakit yaratabilmek ve aileleriyle daha fazla vakit geçirmek, Y ve Z Kuşağı’nın uzaktan çalışma seçeneğine olumlu bakmasının en değerli nedenleri olarak göze çarpıyor.
– Türkiye’yi incelediğimizde ise mevcut işlerinde devam etmek isteyen Y ve Z Kuşağı’nın sayısı 2021 yılına nazaran artış gösteriyor. Z Nesli için bu oran yüzde 28, Y Kuşağı’nda da yüzde 51. Ayrıyeten tercih ettikleri çalışma sistemine baktığımızda Z Jenerasyonu yüzde 60 ve Y Jenerasyonu yüzde 63 oranında hibrit çalışma nizamına geçmek istiyor.
Sürdürülebilirlik ve etraf hala çok kıymetli
– Çevreyi korumak Y ve Z Nesli için değerli gündem hususları olmaya devam ediyor. Ankete katılanların yaklaşık yüzde 75’i, dünyanın iklim değişikliğine karşılık vermede kritik bir noktada olduğuna inanıyor, fakat yarısından daha azı gezegeni müdafaa gayretlerinin başarılı olacağı hakkında optimist düşünüyor.
– Z Kuşağı’nın ve Y Kuşağı’nın büyük çoğunluğu (yüzde 90) etraf üzerinde oluşturdukları tesirleri azaltmak için gayret sarf ediyor. Birçoğu sürdürülebilir seçimler yapmak için daha fazla para ödemeye hazır olduklarını belirtiyor. Z Kuşağı’nın yüzde 64’ü, çevresel açıdan sürdürülebilir bir eser satın almak için daha fazla para ödeyeceğini söylerken, yüzde 36’sı o kadar sürdürülebilir olmayan daha ucuz bir eser seçeceğini belirtiyor.
– Y ve Z Nesli, işletmelerin ve patronların etraf konusunda daha fazlasını yapmasını istiyorlar. Z Kuşağı’nın sadece yüzde 18’i ve Y Kuşağı’nın yüzde 16’sı, patronlarının iklim değişikliğiyle gayrete güçlü formda bağlı olduğuna inanıyor. Y Jenerasyonu ve Z Jenerasyonu, patronların tek kullanımlık plastiklerin yasaklanması ve insanların daha güzel çevresel kararlar almasına yardımcı olacak eğitimler sağlanması üzere çalışanların direkt iştirakini sağlayan görünür iklim hareketlerine öncelik verdiğini görmek istiyor.
Gerilim düzeyleri hala yüksek
– Araştırmaya nazaran Z Nesli tertipli olarak gerilimli ve kaygılı. Neredeyse yarısı birden fazla vakit kendilerini gerilimli hissettiklerini söylüyor. Y Kuşağı’nın gerilim düzeyi de yüksek lakin geçen yıla nazaran az da olsa azalma kelam konusu. Uzun vadeli finansal mevzular ve günlük finansal durum, her iki jenerasyon için de en kıymetli gerilim faktörleri olmaya devam ediyor.
– Gerilim konusunda Türkiye’deki Y ve Z Kuşağı’nın ortalaması, küresel ortalamaya nazaran daha yüksek. Z Kuşağı’nın yüzde 56’sı, Y Kuşağı’nın ise yüzde 52’si birden fazla vakit kendilerini gerilimli hissettiklerini belirtiyor.
– Bu ortada, tükenmişlik her iki jenerasyonda de çok yüksek. Z Kuşağı’nın yüzde 46’sı ve Y Kuşağı’nın yüzde 45’i çalışma ortamlarının son derece ağır olduğunu ve artan talepler nedeniyle kendilerini tükenmiş hissettiklerini vurguluyor. Ayrıyeten Z Kuşağı’nın yüzde 44’ü ve Y Kuşağı’nın yüzde 43’ü, birçok kişinin iş yükü baskısı nedeniyle yakın vakitte şirketlerinden ayrıldığını söylüyor.
– Pandemi sonrası periyotta Y ve Z Kuşağı’nın genel ruh hali, globalde düzgünleşme gösterse de Türkiye’de bozulmaya devam ediyor. Araştırmaya nazaran Türkiye’deki Z Kuşağı’nın optimistlik düzeyi 100 üzerinden 21, Y Kuşağı’nınki ise 19 düzeyinde. Globalde bu oranlar 35 düzeylerinde.
– Araştırmaya nazaran iş yerinde zihinsel sıhhate ve iyiliğe öncelik verme konusunda patronlar ilerleme kaydediyorlar. Ankete katılanların yarısından fazlası pandeminin başlangıcından bu yana işyerinde refah ve zihinsel sıhhatin patronları için daha fazla odak noktası haline geldiğine katılıyor. Bununla birlikte, artan odaklanmanın sahiden olumlu bir tesiri olup olmadığına dair karışık yorumlar kelam konusu.