Eski Ukrayna Cumhurbaşkanı Petro Poroşenko, hava hücumlarının hala sürdüğü Kiev’den Rusya’nın işgali ile ilgili kıymetli iletiler verdi. CNN TÜRK’e konuşan Poroşenko, işgalin Üçüncü Dünya Savaşı’na evrilmeye başladığını söyledi. Petro Poroşenko, işgalin global besin krizine yol açtığını belirtti. Poroşenko, Türkiye’ye ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’a Mariupol’deki askerlerin tahliyesi için arabuluculuk teşebbüsleri hasebiyle teşekkür etti. Rusya Devlet Lideri Vladimir Putin’e derhal Ukrayna’dan çekilme daveti yaptı. Rus halkına da seslenen Poroşenko, seferberlik kapsamına giren erkeklerden orduya yazılmamaları daveti yaptı.
Hilken Doğaç Boran: Ukrayna limanları üzerindeki ablukanın kalkması konusunda Rusya üzerinde önemli bir diplomatik baskı olduğunu biliyoruz. Lakin ne yazık ki bu baskı işe fayda mı yaramaz mı bilemiyoruz. Bu limanlardan kelam açılmışken size Mariupol’deki durumu sormak istiyorum. Bildiğiniz üzere Azak Taburu’nun kalan askerleri teslim oldu. Kaç asker teslim oldu biliyor musunuz? Hangi kaideler altında Rusya onları aldı. Bir esir değişimi olacağı söyleniyor. Rusya bu askerlerin güvenliğini garanti etti mi? Ettiyse bile Rusya’ya güvenebilir misiniz?
“BARBAR PUTİN, ERDOĞAN’IN TEKLİFİNİ REDDETTİ”
Petro Poroşenko: Rusya’nın esir aldığı asker sayısını biliyorum lakin sizinle paylaşamam. Bu Ukrayna Cumhurbaşkanı’nın mesuliyetidir. Biz omuz omuzayız. Bu onun sorumluluğu. Şu anda Cumhurbaşkanı olmak hiç de kolay değil. Lakin binden fazla olduğunu söyleyebilirim. Şunu söylemek istiyorum: Rusya’nın Ukrayna askerleri üzerinde hukuksal ya da yargısal akın düzenlemek için hiçbir yetkisi yoktur. Rusya toprağımıza girdi. Sivilleri öldürdü. Ukrayna askerleri kendi kentlerini, kendi topraklarını, halklarını korudular. Bu konuda Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan ve takımından minnettarız. Kendisi Ukraynalı askerleri savaş bitimine kadar Türkiye’de tutmayı teklif etti. Barbar Putin, Erdoğan’ın teklifini reddetti. Bu kabul edilemez. Birçok sivil öldürüldü. Buça’dan sonra yeni bir Mariupol felaketimiz var. Binlerce Ukraynalı sivil öldürüldü. Bugün Luhansk’taki Rubijne’de tıpkı şey kelam konusu. Birçok bölgede Ruslar tarafından on binlerce Ukraynalı sivil öldürüldü. Bu yüzden dünya başkanları hareket geçmeli. Rusya’nın ihracatını bitirmeliyiz. Zira satılan her petrol, doğal gaz, kömür vs.’den kazanılan para, Ukrayna kentlerine düşen bombaları finanse etmeye gidiyor. Sivilleri öldüren seyir füzelerini finanse ediyor. Herkes şunu anlamalı; Rusya’yı artık durdurmazsak, savaş her ülkenin kapısını çalacak. Bu yüzden birlik içinde ve tesirli hareket etmeliyiz.
“PUTİN BU GİDİŞLE CANINDAN OLACAK”
Hilken Doğaç Boran: Dünya başkanlarına davet yaptınız. Lakin birtakım başkanlar hala Lider Putin’in rezil olmaması ismine kendisine bir çıkış yolu verilmesi gerektiğini savunuyor. Sizce Ukrayna, Putin ile müzakere edebilmek için taviz vermeli mi?
Petro Poroşenko: Evet. 3 mevzuda taviz verilebilir. Ateşkes, Rus askerlerinin büsbütün çekilmesi, tüm esirlerin özgür bırakılması ve sivil mağdurların kurtarılması. Diğer taviz olmaz. Bu Putin’in son bahtı. Yoksa bırakın rezil olmayı canından olacak. Şayet bu olmazsa, Putin global krizin uygunca tabanını görecek. Buradan da çıkış yok. Benim önerdiğim yol çok net. Global Putinsizleştirme ismini veriyorum buna. Global finanstan Putin’in cebine tek kuruş girmemeli. Global ticaretten büsbütün men edilmeli. Rusya ile ticaret yapmamalıyız. Günün sonunda Rusya da “Putinsizleştirilmeli”. Zira şayet Putin artık dursa ve geri çekilse bile kimse birkaç yıl içinde öteki bir savaş başlatmayacağının garantisini veremez. Bu yüzden tek metot dünyayı “Putinsizleştirmek”. Bu kavramı güzel öğrenin. Öteki alternatifimiz yok.
“3 ÜLKENİN NATO ÜYESİ OLMASI ŞAHANE OLUR”
Hilken Doğaç Boran: İsveç ve Finlandiya’nın NATO başvurusunu da size sormak istiyorum. İki ülke resmen üyelik başvurusunu yaptı. Lakin Türkiye ve Hırvatistan, kaygıları giderilmediği sürece adaylıklarını veto edeceklerini lisana getirdi. Milletlerarası basında bu olay, Ukrayna’nın işgalini gölgede bıraktı. Bu bahiste ne düşünüyorsunuz? Sizce odak tekrar Ukrayna’ya dönmeli mi?
Petro Poroşenko: Öncelikle Ukrayna’nın ve benim dostlarım Finlandiya ve İsveç’i tebrik ediyorum. Sonunda kelamda “tarafsızlıktan” vazgeçtiler. Putin, dünyada tarafsızlığa yer kalmadığını net bir formda ortaya koydu. Dünyada bölgesel ya da global güvenliği sağlamak için NATO’dan öteki bir sistem bulunmuyor. Size şunu hatırlatmak istiyorum. Biz dünyanın en büyük üçüncü nükleer cephaneliğinden vazgeçerken güvenlik garantisi olarak Budapeşte Memorandumu’nu aldık. Bu hiçbir işe yaramadı. Bence şu an bu yaz yapılacak Madrid doruğunda üç ülkenin ittifaka üyelik süreci başlasa fevkalade olur. Yani İsveç, Finlandiya ve Ukrayna. Ukrayna, NATO’nun doğu kanadında ne kadar bedelli bir müttefik olabileceğini kanıtladı. Burada global güvenlik uğraş veriyoruz. Karadeniz’de, Doğu Avrupa’da ve dünya çapında güvenlik sağlanması için savaşıyoruz. Ukrayna’nın büyük dostu ve bölgesel başkan Recep Tayyip Erdoğan da bunu biliyor. Ukrayna’nın Türkiye’nin çıkarlarının da bulunduğu Karadeniz’in güvenliğine nasıl katkı vereceğinin, kapasitesinin farkında. Umarım İsveç, Ukrayna ve Finlandiya’nın adaylığı konusunda bir oduna varılır ve bu sorun yakın gelecekte çözülür.
“DELİ PUTİN’İN CÜRÜM TEŞKİL EDEN BUYRUKLARINI UYGULAMAYIN”
Hilken Doğaç Boran: Umarım bir an önce atak sirenleri duymadığınız günleri de görürüz. Son sorum şu: hala bu anlamsız kıyımı sürdüren Rus askerleri ve başkanlarına bir bildiriniz var mı? Zira biz burada konuşurken onlar hala sivilleri ve yerleşim yerlerini vuruyor.
Petro Poroşenko: Öncelikle derhal silahlarınızı bırakın. Gidip Ukrayna yetkililerine teslim olun. Bu hayatınızı kurtarmanın en yeterli yoludur. İkinci olarak, Ukraynalıları sakın öldürmeyin. Yoksa hesabını verirsiniz. Üç: Rus Ordusu’na yazılmayın. Ukrayna’ya gelip Ukraynalıları öldürmeye çalışırken hayatınızı kaybetmektense mahpusa girmek daha güzeldir. Zira çoktan 29 bin Rus askeri sonsuza kadar Ukrayna’da kalacak. 4 bin 700’den fazla tank ve zırhlı araç yok edildi. 400’e yakın jet ve helikopter bir daha kalkamayacak. Lakin dünyada bizim kadar barış isteyen öteki bir ulus bulamazsınız. Bunu bitirmek için Putin’in tek yapması gereken ateş etmeyi durdurmak. Zira Ukrayna ateş etmeyi keserse o vakit Ukrayna diye bir yer kalmaz. Burada Ukrayna’ya yönelik global dayanağı de takdir ediyorum. Çok güçlü bir silah takviyesi var. Ukrayna’daki en yaygın lakaplardan biri ne oldu biliyor musunuz? Bayraktar. Bu da emniyetli ortağımız Türkiye’nin bize verdiği takviyenin, oynadığı rolün kıymetini gösteriyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yaptığımız çok değerli bir müzakere sonucu Birinci Bayraktarı satın almış olmakla da gurur duyuyorum. Gerçek dostlar bu türlü günlerde belirli olur. Ukrayna’nın toprak bütünlüğü konusunda taviz vermeyeceğiz. Kırım ya da Donbass, Rusya’nın olamaz. Rusya’ya çağrım şu: Lütfen mecnun Putin’in hata teşkil eden buyruklarını uygulamayın. O vakit her şey yoluna girer.